el-Fıkhü'l-ekber

Sünnî akîdenin en erken özet metinlerinden sayılan küçük hacimli risâle; birkaç varaklık tek metin. Allah'ın zât ve sıfatları, kader, îman-amel ilişkisi, büyük günah işleyenin durumu, nübüvvet ve âhiret konularını kısa cümlelerle sıralar; Hâriciyye ve Mürcie'ye dair reddiye niteliğinde ifadeler içerir. Nispeti tartışmalıdır: metin iki farklı rivayetle gelmiştir; oğlu Hammâd rivayeti genellikle el-Fıkhü'l-ekber, Ebû Mutî' el-Belhî rivayeti ise el-Fıkhü'l-ebsat adıyla anılır ve bu ayrımı sistemli biçimde ilk yapan Beyazîzâde Ahmed Efendi olmuştur. Metinde geçen cevher-araz gibi terimlerin Ebû Hanîfe dönemine göre erken görünmesi sebebiyle Wensinck gibi araştırmacılar Hammâd rivayetinin IV./X. yüzyıl Hanefî akîdesini yansıttığını savunmuş, buna karşılık geleneksel görüş nispeti esas itibariyle kabul etmiştir. Aliyyülkārî şerhi başta olmak üzere çok sayıda şerhi ve Türkçe, İngilizce, Almanca, Urduca çevirileri vardır. Dijital erişim: shamela.ws, app.turath.io.