el-İbâne an usûli'd-diyâne

Akîde-usûlü'd-dîn türünde, modern neşirlerde tek cilt hacminde bir eser. Kitap, Selef akîdesinin esaslarının özetlendiği bir mukaddimeyle başlar ve ardından Mu'tezile'ye karşı Kur'an'ın mahlûk olmadığı, rü'yetullah, istivâ ve sıfatların te'vilsiz kabulü, kader ve şefaat gibi başlıklarda âyet-hadis ağırlıklı bölümlere ayrılır. Metodolojik ayırt edici yönü, aklî-cedelî delillerden çok naklî delillere ve Ahmed b. Hanbel'e nispet vurgusuna dayanmasıdır. Eserin Eş'arî'ye aidiyeti genel kabul görmekle birlikte, farklı rivayet/nüshalar arasındaki ayrılıklar ve bazı pasajların sonradan eklenmiş olabileceği açıkça tartışılmıştır; ayrıca İbâne'nin nakilci üslûbu ile aynı müellifin aklî-cedelî eseri el-Lüma' arasındaki fark, araştırmacılar arasında "hangisi olgun Eş'arî'yi yansıtır" tartışmasına yol açmıştır. Buna rağmen Eş'arî ekolünün kurucu metni ve Selef ile kelâm arasındaki köprü olarak tarih boyunca merkezî bir konumda kalmıştır. Dijital erişim: shamela.ws, app.turath.io; Türkçe çevirisi mevcuttur.