el-İrşâd ilâ kavâtıi'l-edille fî usûli'l-i'tikād

Orta hacimli, ders kitabı niteliğinde bir kelâm metni; modern neşirlerde tek cilt. Bilgi ve nazar bahsiyle açılır; âlemin hudûsu, Allah'ın varlığı ve sıfatları, rü'yetullah, kelâm sıfatı, kader ve kulların fiilleri, nübüvvet, sem'iyyât ve imâmet bahisleriyle tamamlanır. Müellifin daha geniş fakat günümüze ancak kısmen ulaşmış eseri eş-Şâmil fî usûli'd-dîn'in özeti/olgunlaşmış hâli sayılır; muhtasar oluşu, sistematiği ve karşı görüşleri özetleyip cevaplama yöntemi onu ekolün en çok okutulan metinlerinden biri yapmıştır. el-İrşâd'da kulların fiilleri klasik Eş'arî kesb anlayışıyla açıklanır; Cüveynî'nin bu meselede kulun kudretine gerçek etki tanıyan ve Mu'tezile'den Ebü'l-Hüseyin el-Basrî ile filozofların çizgisine yaklaşan çözümü ise son eseri el-Akîdetü'n-Nizâmiyye'de görülür ve hem geleneksel hem modern literatürde tartışma konusu olmuştur. Gazzâlî'nin hocası olarak Cüveynî bu eserle klasik Eş'arî kelâmının son büyük sentezini vermiştir. Dijital erişim: shamela.ws, app.turath.io; Türkçe çevirisi mevcuttur.